◆ Kamervraag· 2026Z07901Open
Het TNO-rapport 'Zonder Robotisering verdwijnt de Nederlandse Maakindustrie: Urgente actie is noodzakelijk'
D.J. van den BergD6615 apr 2026
Bekijk op tweedekamer.nlDit rapport adviseert de overheid om harder in te zetten op automatisering en robotisering in de fabrieken. Hiermee moet voorkomen worden dat Nederlandse bedrijven hun productie verplaatsen naar het buitenland.
Tekorten aan personeel en hoge loonkosten dwingen de maakindustrie tot versnelde robotisering om internationaal concurrentiekrachtig te blijven.
Dit rapport adviseert de overheid om harder in te zetten op automatisering en robotisering in de fabrieken. Hiermee moet voorkomen worden dat Nederlandse bedrijven hun productie verplaatsen naar het buitenland.
Tekorten aan personeel en hoge loonkosten dwingen de maakindustrie tot versnelde robotisering om internationaal concurrentiekrachtig te blijven.
Jouw stem · kamervraag
Jouw stem · kamervraag
Stem· kamervraag
Nog geen stemmen — wees de eerste.
Vragen
V1Heeft u kennisgenomen van het TNO-rapport «Zonder Robotisering verdwijnt de Nederlandse Maakindustrie: Urgente actie is noodzakelijk» 1 ?
V2Hoe beoordeelt u de constatering in dit rapport dat de robotiseringsgraad van de Nederlandse maakindustrie achterblijft ten opzichte van internationale koplopers?
V3Kunt u de Kamer een actuele, sectorale uitsplitsing sturen van robotadoptie in de Nederlandse maakindustrie, inclusief een onderscheid tussen het mkb en het grootbedrijf?
V4Welke belemmeringen voor robotisering in de Nederlandse maakindustrie wegen volgens u op dit moment het zwaarst?
V5Op welke Nederlandse evaluaties, studies of modelanalyses baseert het kabinet zijn oordeel over het effect van robotisering op arbeidsproductiviteit, leveringszekerheid en concurrentiekracht?
V6Welke bestaande rijksinstrumenten kunnen mkb-maakbedrijven momenteel benutten voor automatisering, digitalisering en robotisering? Kunt u ook aangeven hoe vaak hier gebruik van wordt gemaakt?
V7Zijn er fiscale prikkels, vereenvoudigingen van procedures en/of maatregelen die de regeldruk verlagen om robotinvesteringen te versnellen? Zoja, welke zijn het kansrijkst?
V8In hoeverre vormen energiekosten, netcongestie en langdurige vergunningsprocedures momenteel een belemmering voor robotisering in de Nederlandse maakindustrie?
Kunt u in kaart brengen in welke mate Nederlandse maakbedrijven afhankelijk zijn van niet-Europese leveranciers van industriële robots, sensoren, controllers, AI-software en cloud- of operationele technologiecomponenten?