V28Kunt u deze vragen afzonderlijk van elkaar beantwoorden en toezeggen dat u, tot deze beantwoord zijn, zich ten volste in zal spannen om een Europees alternatief voor de kantoorautomatisering van de Belastingdienst alsnog mogelijk te maken? X Noot 1 Hiermee verwijzen de indieners naar de overstap van de Belastingdienst naar Microsoft voor de kantoorautomatisering van 40.000 werkplekken. X Noot 2 Bijlage bij Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 506 (beslisnota van 3 november 2025): «Ondanks dat het traject rondom de migratie in 2021 gestart is, is er weinig documentatie voor onderbouwing van de afweging om over te stappen op MS365 beschikbaar. Ook is er, zoals aangegeven in de beantwoording van de Kamervragen, in 2021 geen (onafhankelijk) onderzoek gedaan naar mogelijke Europese alternatieven. Dit is niet in lijn met hetgeen de BD eerder, gedurende het traject rondom de Kamerbrief d.d. 2 oktober 2025, heeft aangegeven bij CIO Rijk. Ondanks de zeer magere onderbouwing is de BD al in een dusdanig ver stadium dat er volgens de BD geen alternatief meer mogelijk is.» X Noot 3 Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 506 , antwoord op vraag 14: «De Belastingdienst [...] baseert zijn keuzes op zorgvuldige afwegingen en de kaders en richtlijnen die door BZK worden gesteld.» X Noot 4 Cyber Safety Board, 20 mei 2024, geraadpleegd via www.cisa.gov/sites/default/files/2025-03/CSRBReviewOfTheSummer2023MEOIntrusion508.pdf . X Noot 5 The Washington Post, 2 april 2024, Microsoft faulted for «cascade» of failures in Chinese hack, geraadpleegd via www.washingtonpost.com/national-security/2024/04/02/microsoft-cyber-china-hack-report . X Noot 6 Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 506 (beslisnota van 3 november 2025): «CIO Rijk is deze zomer betrokken geraakt bij de migratie van de BD, waarbij dit de facto als een voldongen feit is neergezet. Het is hierbij aannemelijk gemaakt dat de BD geen andere keuze meer had [...] Ook zijn de overige ICT-dienstverleners pas in een zeer laat stadium door de BD om advies gevraagd inzake de migratie van de BD of het bieden van een alternatief voor deze migratie.» X Noot 7 Bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 1520 (beslisnota van 18 juni 2025). X Noot 8 Bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 1520 (beslisnota van 18 juni 2025). X Noot 9 Bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 1520 (beslisnota van 18 juni 2025). X Noot 10 O.a. de motie-Bruyning en Thijssen (Kamerstuk 36 574, nr. 13 ) en de motie-Kathmann en Six Dijkstra (Kamerstuk 36 740 VII, nr. 20 ]. X Noot 11 Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 506 , antwoord op vragen 4 en 7. X Noot 12 Bijlage bij Aanhangsel Handelingen, notavergaderjaar 2025–2026, nr. 506 (beslisnota van 26 november 2025): «Met het oog op het versterken van de digitale autonomie verwacht BZK van de Belastingdienst dat de organisatie een constructieve houding inneemt richting de toekomst.» X Noot 13 Bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 1520 (beslisnota van 18 juni 2025), «Noodzakelijk bij dit scenario is wel dat er vertrouwen moet zijn in de leverancier. Er vinden momenteel gesprekken plaats tussen Microsoft en de Belastingdienst over hoe scenario kan worden vormgegeven en hoe de risico’s zo beheersbaar mogelijk zijn.» X Noot 14 Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 506 , antwoord op vraag 17: «Communicatie over casuïstiek tussen de Belastingdienst en ondernemingen en/of hun gemachtigden en tussen medewerkers onderling met betrekking tot ruling verzoeken vindt via diverse wijzen plaats waaronder e-mail. Dit is ook het geval bij rulings.» X Noot 15 Kamerbrief 31 066, nr. 1510 . X Noot 16 NOS, 18 oktober 2025, AIVD en MIVD delen minder info met VS en meer met Europa, zeggen directeuren, geraadpleegd via nos.nl/artikel/2586859-aivd-en-mivd-delen-minder-info-met-vs-en-meer-met-europa-zeggen-directeuren. X Noot 17 Bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 1510 , (beslisnota van 18 juni 2025): «Er is een exit strategie waarmee de Belastingdienst als dat gewenst of noodzakelijk is de cloud-omgeving weer kan verlaten. Er zijn contractuele afspraken met Microsoft dat de Belastingdienst maanden de tijd heeft om de gegevens met de hulp van Microsoft uit de cloud omgeving te kunnen halen.» X Noot 1 Hiermee verwijzen de indieners naar de overstap van de Belastingdienst naar Microsoft voor de kantoorautomatisering van 40.000 werkplekken. X Noot 2 Bijlage bij Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 506 (beslisnota van 3 november 2025): «Ondanks dat het traject rondom de migratie in 2021 gestart is, is er weinig documentatie voor onderbouwing van de afweging om over te stappen op MS365 beschikbaar. Ook is er, zoals aangegeven in de beantwoording van de Kamervragen, in 2021 geen (onafhankelijk) onderzoek gedaan naar mogelijke Europese alternatieven. Dit is niet in lijn met hetgeen de BD eerder, gedurende het traject rondom de Kamerbrief d.d. 2 oktober 2025, heeft aangegeven bij CIO Rijk. Ondanks de zeer magere onderbouwing is de BD al in een dusdanig ver stadium dat er volgens de BD geen alternatief meer mogelijk is.» X Noot 3 Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 506 , antwoord op vraag 14: «De Belastingdienst [...] baseert zijn keuzes op zorgvuldige afwegingen en de kaders en richtlijnen die door BZK worden gesteld.» X Noot 4 Cyber Safety Board, 20 mei 2024, geraadpleegd via www.cisa.gov/sites/default/files/2025-03/CSRBReviewOfTheSummer2023MEOIntrusion508.pdf . X Noot 5 The Washington Post, 2 april 2024, Microsoft faulted for «cascade» of failures in Chinese hack, geraadpleegd via www.washingtonpost.com/national-security/2024/04/02/microsoft-cyber-china-hack-report . X Noot 6 Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 506 (beslisnota van 3 november 2025): «CIO Rijk is deze zomer betrokken geraakt bij de migratie van de BD, waarbij dit de facto als een voldongen feit is neergezet. Het is hierbij aannemelijk gemaakt dat de BD geen andere keuze meer had [...] Ook zijn de overige ICT-dienstverleners pas in een zeer laat stadium door de BD om advies gevraagd inzake de migratie van de BD of het bieden van een alternatief voor deze migratie.» X Noot 7 Bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 1520 (beslisnota van 18 juni 2025). X Noot 8 Bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 1520 (beslisnota van 18 juni 2025). X Noot 9 Bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 1520 (beslisnota van 18 juni 2025). X Noot 10 O.a. de motie-Bruyning en Thijssen (Kamerstuk 36 574, nr. 13 ) en de motie-Kathmann en Six Dijkstra (Kamerstuk 36 740 VII, nr. 20 ]. X Noot 11 Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 506 , antwoord op vragen 4 en 7. X Noot 12 Bijlage bij Aanhangsel Handelingen, notavergaderjaar 2025–2026, nr. 506 (beslisnota van 26 november 2025): «Met het oog op het versterken van de digitale autonomie verwacht BZK van de Belastingdienst dat de organisatie een constructieve houding inneemt richting de toekomst.» X Noot 13 Bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 1520 (beslisnota van 18 juni 2025), «Noodzakelijk bij dit scenario is wel dat er vertrouwen moet zijn in de leverancier. Er vinden momenteel gesprekken plaats tussen Microsoft en de Belastingdienst over hoe scenario kan worden vormgegeven en hoe de risico’s zo beheersbaar mogelijk zijn.» X Noot 14 Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 506 , antwoord op vraag 17: «Communicatie over casuïstiek tussen de Belastingdienst en ondernemingen en/of hun gemachtigden en tussen medewerkers onderling met betrekking tot ruling verzoeken vindt via diverse wijzen plaats waaronder e-mail. Dit is ook het geval bij rulings.» X Noot 15 Kamerbrief 31 066, nr. 1510 . X Noot 16 NOS, 18 oktober 2025, AIVD en MIVD delen minder info met VS en meer met Europa, zeggen directeuren, geraadpleegd via nos.nl/artikel/2586859-aivd-en-mivd-delen-minder-info-met-vs-en-meer-met-europa-zeggen-directeuren. X Noot 17 Bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 1510 , (beslisnota van 18 juni 2025): «Er is een exit strategie waarmee de Belastingdienst als dat gewenst of noodzakelijk is de cloud-omgeving weer kan verlaten. Er zijn contractuele afspraken met Microsoft dat de Belastingdienst maanden de tijd heeft om de gegevens met de hulp van Microsoft uit de cloud omgeving te kunnen halen.»