◆ Kamervraag· 2023Z19578Beantwoord
F-35’s voor Israël
Jasper van Dijk1 dec 2023
Bekijk op tweedekamer.nlJouw stem · kamervraag
Jouw stem · kamervraag
Stem· kamervraag
Nog geen stemmen — wees de eerste.
Vragen
V1Hebt u kennisgenomen van de berichten waaruit blijkt dat Israël de F-35 heeft gebruikt voor bombardementen in Gaza? 1
V2Is het juist dat daarbij ook zeer zware bommen van 2.000 pond zijn gebruikt? Zo nee, hoe zijn dan de feiten?
V3Is u inmiddels bekend dat de F-35 meermaals is ingezet in Gaza? Zo ja, waar en wanneer?
V4Monitort u het gebruik van de F-35 door Israël, zoals in Nota 1 wordt beschreven? Zo ja, hoe doet u dat en wat levert deze monitoring op? Zo nee, waarom niet? 2
V5Kunt u bevestigen dat ook onderdelen van de F-35I worden geleverd via het European Regional Warehouse (ERW) in Woensdrecht? 3 Zo nee, wat zijn de feiten?
V6Worden er vanaf de vliegbasis in Woensdrecht onderdelen van de andere wapensystemen die daar zijn opgeslagen (zoals bijvoorbeeld de F-16, de Apache-, de NH-90- en Chinookhelikopter) aan Israël doorgevoerd? Zo ja, op basis van welk beleid gebeurt dat? Zijn dat ook speciale regelingen? Kunt u dat toelichten? 4
V7Behoort het ERW in Woensdrecht tot het Nederlands grondgebied? Waarom is dan besloten om de goederen die daar passeren buiten het Nederlands wapenexportbeleid te plaatsen? Kunt u uw antwoord toelichten?
V8Waarin verschilt het «stroomlijnen van het exportcontroleproces» van het afschaffen van exportcontroles? 5 Onder welke omstandigheden wordt doorvoer niet toegestaan?
V9Waarom is de Regeling Algemene Vergunning NL0009 op 31 juli 2021 veranderd nadat de regeling in 2016 werd ingesteld? 6 Wat hield de verandering in en waarom is deze doorgevoerd?
V10Is het juist dat ook onderdelen van Nederlandse producenten nog steeds deel uitmaken van de F-35? 7 Waarom vallen deze onderdelen niet onder de regels van de exportcriteria?
V11Hoeveel Nederlandse bedrijven nemen deel aan het F-35-programma? Hoeveel zijn onder dit programma geregistreerd?
V12Leveren Nederlandse bedrijven aan het ERW, waarna deze goederen Amerikaans eigendom worden? Ofwel, worden via het ERW ook door Nederlandse producenten gemaakte wapenonderdelen gedistribueerd?
V13Leveren Nederlandse bedrijven ook wapenonderdelen aan Israël buiten het ERW om, maar wel binnen regeling NL009?
V14Waaruit blijkt dat de doorlevering van F-35-onderdelen naar alle F-35-partnerlanden die gebruik maken van het ERW aan een individuele vergunning wordt onderworpen als levering aan een enkel land wordt opgeschort of beëindigd?
V15Onderhoudt de F-35-motorenonderhoudsfaciliteit ook motoren van Israëlische gevechtsvliegtuigen? Is dit afgelopen maanden gebeurd?
V16Hoe is de Tweede Kamer, in 2016 of daarvoor, geïnformeerd dat exporttransacties onder regeling NL009 niet worden getoetst aan de acht criteria van het EU-wapenexportbeleid?
V17Kunt u de Kamer informeren over de omvang van de wapenexport vanuit Nederland aan Israël sinds 7 oktober dit jaar? Zo nee, waarom niet?
V18Zijn er sinds 7 oktober dit jaar wapenexportverzoeken afgewezen? Zo ja, hoeveel en waarom?
V19Bent u (los van 13 oktober waarover u de Kamer schrijft) nogmaals geïnformeerd over het mogelijk plaatsvinden van een specifieke doorlevering van F-35-onderdelen die Amerikaans eigendom zijn vanuit Nederland naar Israël? Zo ja, hoe vaak en wanneer?
V20Is het gebruikelijk dat u hierover wordt geïnformeerd of bestaat hiertoe geen verplichting?
V21Kunt u aangeven of, en zo ja, waar in de EU-wapenexportcriteria en het Wapenhandelsverdrag staat dat export onder omstandigheden uitgesloten kan worden van controle, zoals gebeurt via regeling NL009?
V22Klopt het dat er een methode is waarbij het kabinet de Regeling Algemene Vergunning NL009 zelf aanpast, zodat Israël als bestemming onder de algemene vergunning wordt uitgezonderd? Wat is hiervoor nodig?
V23Deelt u de opvatting dat uw verlangen een betrouwbare bondgenoot te willen zijn in dit geval haaks staat op het internationaal bevorderen van de mensenrechten? Indien nee, waarom niet?
V24Deelt u de opvatting dat een eventuele «negatieve weerslag op het Nederlandse aandeel in het F-35-programma» niet kan opwegen tegen mogelijke medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden? Indien nee, kunt u dat toelichten?
V25Deelt u de opvatting dat de wapenexport op basis van de ervaringen in de oorlog in Gaza moet worden geëvalueerd? Indien nee, waarom niet?
V26Wat is de stand van het onderzoek naar wapenexport (zoals toegezegd in het commissiedebat Situatie in Gaza van 23 november jongstleden)? Wanneer verwacht u dat het gereed is? X Noot 1 The Aviationist, 7 november 2023 «Israeli F-35Is Providing Close Air Support To Troops In Gaza With 2,000-lb Bombs» ( https://theaviationist.com/2023/11/07/israeli-f-35i-cas-gaza/ ) X Noot 2 Aanhangsel van de Handelingen II, vergaderjaar 2023–2024, nr. 454 , bijlage «Nota 1» X Noot 3 OneLogistics, «About us; European supply chain support for the F-35 sustainment program» ( https://onelogistics.eu/about-us/ ) X Noot 4 NRC, 8 november 2023, «Levering van reserveonderdelen F-35 stuit op kritiek» ( https://www.nrc.nl/nieuws/2023/11/08/levering-van-reserve-onderdelen-voor-f-35s-stuit-op-kritiek-a4180233 ) X Noot 5 Zie bijvoorbeeld Aanhangsel van de Handelingen II, vergaderjaar 2023–2024, nr. 444 , vraag 1 en 2 X Noot 6 Regeling Algemene Vergunning NL009, artikel 3 ( https://wetten.overheid.nl/BWBR0038437/2021-07-31 ) X Noot 7 Rijksoverheid, «Orders in het F-35-programma» ( https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/commissariaat-militaire-productie/orders-voor-ontwikkeling-f-35#:~:text=De%20 Nederlandse%20industrie%20levert%20een,%E2%82%AC%201%20miljard%20omzet%20 gemaakt )