De betekenis van de Amerikaanse schorsing van Turkije in het F-35 project

Vragen

1. V1Is het juist om te spreken van een Amerikaanse schorsing van Turkije bij de werkzaamheden aan het F-35 project? 1 Zo nee, wat voor maatregel is het dan? Zo ja, hoe lang duurt de genomen maatregel en wat zijn de voorwaarden om deze op te heffen? Kunt u melden welke concrete maatregelen voortvloeien uit het Amerikaanse besluit?

2. V2Klopt het tevens dat het amendement van senator Van Hollen zal worden uitgevoerd? Zo ja, wat zijn daarvan de gevolgen voor de Turkse deelname aan het F-35 project? 2

3. V3Hoe waardeert u de brief van de Amerikaanse Minister van Defensie Mattis aan het Congres om de verkoop van F-35 niet te blokkeren, vanwege «de verstoring van de aanvoerlijn»? Deelt u de opvattingen van Mattis? Zo nee, waarom niet? 3

4. V4Klopt het dat Turkije tegenmaatregelen heeft genomen in het F-35 project? Zo ja, welke?

5. V5Is Nederland als deelnemer aan het F-35-project geraadpleegd over het besluit van de Amerikaanse regering? Zo ja, wat was uw oordeel? Deelt u deze maatregel? Zo nee, deelt u de opvatting dat dit, gezien de politieke en economische verwevenheid van het project, vergaande consequenties kan hebben en dat u geraadpleegd had moeten worden? Kunt u dat toelichten?

6. V6Kunt u een overzicht geven van de gevolgen voor de praktische uitvoering van het project van de F-35, nu projectpartner Turkije is geschorst bij de werkzaamheden van het F-35 project?

7. V7Kunt u aangeven wat de gevolgen zijn voor Nederlandse industriële participatie aan het F-35 project?

8. V8Is het voorgenomen contract voor de «Block Buy» van de Nederlandse F-35, eind 2018, al getekend? 4 Zo nee, ziet u in deze ontwikkeling in het F-35 project aanleiding om het tekenen van het contract af te wachten teneinde de consequenties beter te kunnen overzien? Zo nee, waarom niet? X Noot 1 The U.S. halts delivery of F-35 fighter jets to Turkey https://www.defenceiq.com/air-forces-military-aircraft/news/us-halts-delivery-of-f-35-to-tukey . X Noot 2 Additional US legislation banning further F-35 deliveries to Turkey advances https://www.janes.com/article/82587/additional-us-legislation-banning-further-f-35-deliveries-to-turkey-advances X Noot 3 «Final defense bill looks to block F-35s to Turkey, going against Mattis» http://thehill.com/policy/defense/398458-final-defense-bill-looks-to-block-f-35s-to-turkey-going-against-mattis «The report would be due within 90 days of the passing of the National Defense Authorization Act (NDAA), during which the Lockheed Martin-made jets would be held from the nation. Mattis earlier this month asked lawmakers not to block the F-35 sale, warning that it could start a «supply chain disruption» that could push the price of the aircraft higher. At this time, I oppose removal of Turkey from the F-35 program,» Mattis wrote in a July 7 letter. «If the Turkish supply chain was disrupted today, it would result in an aircraft production break, delaying delivery of 50–75 F-35s, and would take approximately 18–24 months to re-source parts and recover.» X Noot 4 Zie 26 488, nr. 436 , brief 21 november 2017 Staatssecretaris van Defensie.